تحلیل جامعه‌شناختی عوامل موثر بر گزینش نوع گروه‌های مرجع در بین شهروندان شهر کرمانشاه

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری، گروه جامعه‌شناسی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران

2 استادیار گروه جامعه‌شناسی، دانشکده علوم‌انسانی، واحد آشتیان، دانشگاه آزاد اسلامی، آشتیان، ایران

3 دانشیار گروه جامعه‌شناسی، واحد اسلام‌آبادغرب، دانشگاه آزاد اسلامی، اسلام‌آبادغرب، ایران

10.22055/qjsd.2021.37130.2434

چکیده

گروه‌های مرجع یکی از مهم‌ترین منابع هویت‌بخشی و شکل‌دهی به ارزش‌ها، هنجارها، نگرش‌ها و در نهایت رفتار افراد جامعه هستند که به موازات تحولات سریع اجتماعی دستخوش تغییر می‌شوند. از دیدگاه متفکرین اجتماعی مانند اینگلهارت، پارسونز، گیدنز و دیگران، عواملی چون تحصیلات، نوگرایی، مهاجرت، دینداری، رسانه‌های جمعی و غیره موجب شده‌اند که نوعی تحول کیفی در نسل جدید نسبت به نسل قبلی به وجود آید که به تبع آن گروه‌های مرجعِ افراد در معرض تغییر و تحول قرار گیرد. بر این اساس، هدف اصلی این پژوهش تحلیل جامعه‌شناختی عوامل مؤثر بر گزینش نوع گروه‌های مرجع در بین شهروندان شهر کرمانشاه است که با روش پیمایشی و استفاده از ابزار پرسشنامه محقق‌ ساخته انجام گرفت. جامعه آماری این پژوهش شامل کل شهروندان 15 سال به بالای شهر کرمانشاه است که بر اساس سرشماری سال 1395 برابر با 855523 نفر بوده است. از این جمعیت تعداد 570 نفر بر اساس فرمول کوکران مشخص و با استفاده از نمونه‌گیری تصادفی خوشه‌ای انتخاب شدند. تحلیل‌های آماری با استفاده از دو نرم‌افزار SPSS و AMOS انجام گرفت. برای پایایی متغیرهای اصلی پژوهش از آلفای کرونباخ استفاده به عمل آمد که مقدار آن برای گروه مرجع کل 911/0، برای میزان نوگرایی برابر 75/0 و برای گرایش‌های دینی برابر 70/0 به دست آمد. نتایج نشان می‌دهد که میانگین وضعیت دینی برابر با 59/11 است که در مقایسه با میانگین مورد انتظار (12) در حد پایینی است. میانگین نوگرایی برابر با 15/18 و میانگین مورد انتظار (15) در حد پایینی است. میانگین نمره گروه مرجع خانوادگی برابر با 74/18، گروه مرجع دینی برابر با 98/22، گروه مرجع آموزشی برابر با 84/24، گروه مرجع سیاسی برابر با 21/27، گروه مرجع اقتصادی برابر با 64/29 و گروه مرجع فراغتی برابر با 59/26 است که این نمرات در مقایسه با میانگین مورد انتظار (27) که برای مرجع خانوادگی، دینی، آموزشی و فراغتی در حد پایین؛ اما برای سیاسی و اقتصادی بیشتر از مورد انتظار است. یافته‌های پژوهش نشان می‌دهد که میزان تحصیلات (143/0= r)، گرایش به نوگرایی (164/0= r)، دینداری (351/0= r) و میزان استفاده از رسانه‌های جمعی (261/0= r) با گزینش نوع گروه‌های مرجع ارتباط معنادار داشته است اما مهاجرت و مواجهه یا عدم مواجهه با جنگ تأثیری بر گزینش نوع گروه‌های مرجع نداشته است. نتایج حاصل از تحلیل رگرسیون گام به گام نشان می‌دهد که تنها یک متغیر وارد معادله رگرسیونی شده و آن دینداری است. این متغیر توانسته است 28/0 از تغییرات مربوط به گزینش نوع گروه‌های مرجع را تبیین نماید. در نهایت استدلال می‌شود که در گزینش و انتخاب گروه‌های مرجع توسط افراد شرایط اجتماعی و زمینه‌های تاریخی می‌توانند تأثیرگذار باشند. در بستر یک جامعه دینی با ارزش های غالب دینی می‌توان شاهد مرجعیت گروه‌های دینی در جامعه بود. البته تغییرات اجتماعی که نشات گرفته از حرکت تاریخی جامعه است و در نگرش های افراد جهت‌دهی های متفاوتی را ایجاد کرده است و می توان ردپای آن را در گرایش‌های نوگرایی، ارتقای تحصیلات و مصرف رسانه‌ای پیدا کرد. 

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Sociological Analysis of Factors Affecting the Selection of the Type of Reference Groups among the Citizens of Kermanshah

نویسندگان [English]

  • Azim shakari 1
  • Omid aliahmadi 2
  • Ali moradi 3
  • roshanaei Ali 2
1 PhD Student in Sociology, Ashtian Branch, Islamic Azad University, Ashtian, Iran
2 Assistant Professor of Sociology, Faculty of Humanities, Ashtian Branch, Islamic Azad University, Ashtian, Iran
3 Associate Professor of Sociology, Eslam Abad-e-Gharb Branch, Islamic Azad University, Eslam Abad-e-Gharb, Iran
چکیده [English]

The main purpose of this article is a sociological analysis of the factors affecting the selection of the type of reference groups among the citizens of Kermanshah, which was done by survey method and using a questionnaire. The statistical population of this study includes all citizens aged 15 and over in Kermanshah, which according to the 2016 census was equal to 855,523 people. From this population, 570 people were selected based on Cochran's formula and selected using cluster random sampling. Statistical analyzes were performed using SPSS and AMOS software. Findings show that the level of education (r = 0.143), tendency to modernity (r = 0.164), religiosity (r = 0.351) and the use of mass media (r = 0.261) by selecting the type Reference groups had a significant relationship, but migration and exposure or non-exposure to war did not affect the choice of type of reference groups. The results of regression analysis also show that the variable of religiosity could explain 0.28 of the changes related to the selection of the type of reference groups.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Reference groups
  • Mass Media
  • Tendency to modernity
  • Education
  • religiosity