مصرف متظاهرانه و مؤلفه‌های توسعه‌مدار؛ بررسی تأثیر مصرف متظاهرانه بر مؤلفه‌های توسعه‌مدار در شهروندان دارای تحصیلات عالی20 تا 65 سال شهر زنجان

نوع مقاله : مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشجوی دکتری جامعه شناسی، واحد دهاقان، دانشگاه آزاد اسلامی، دهاقان، ایران

2 دانشیار گروه جامعه شناسی گرایش نظری فرهنگی، دانشگاه آزاد اسلامی واحد مبارکه، مبارکه، ایران

3 استادیار گروه جامعه شناسی گرایش مسائل اجتماعی ایران، دانشگاه آزاد اسلامی واحد دهاقان، دهاقان، ایران

10.22055/qjsd.2021.17056

چکیده

این تحقیق با هدف تحلیل تأثیر مصرف متظاهرانه بر مؤلفه‌های توسعه‌مدار پایدار انجام شد. در یک مطالعه پیمایشی در سال 1399، 502 نفر از شهروندان دارای تحصیلات عالی 20 تا60 سال شهر زنجان از جامعه آماری 463865 نفری با نمونه‌گیری خوشه‌ای چندمرحله‌ای، انتخاب و با ابزار پرسش‌نامه (آلفای کرونباخ> 80/0) به شیوه خودایفا، مصاحبه شدند. داده‌ها در نرم‌افزارهای آماری SPSS و PLS در سطح معنی‌داری 05/0>P و خطای 95/0تحلیل شد. طبق یافته‌های توصیفی، وضعیت مصرف متظاهرانه در سطح متوسط رو به بالا و وضعیت مؤلفه‌های توسعه‌مدار در سطح بالا است. نتایج تحلیلی، همبستگی قوی و معکوس بین مصرف متظاهرانه و مؤلفه‌های توسعه­مدار(05/0>P) و هر سه بُعد مصرف متظاهرانه (مصرف پرستیژی، تظاهری و طبقاتی) با هر سه بُعد مؤلفه­های توسعه‌مدار پایدار (آگاهی، نگرش و رفتار توسعه‌مدار) را نشان داد. تحلیل رگرسیونی، بخشی از واریانس مؤلفه‌های توسعه‌مدار در جامعه را توسط ابعاد مصرف متظاهرانه تبیین نمود (403/0= R2). یافته‌ها، همبستگی معکوس بین طبقه اجتماعی ـ اقتصادی با مصرف متظاهرانه و ابعاد آن را نشان داد (05/0>P ) اما با مؤلفه‌های توسعه‌مدار نشان نداد (05/0<P). مدل اندازه‌گیری و مدل ساختاری، اثرگذاری‌های متغیرهای مدل را تأیید می‌نماید. نتایج تحقیق، اثرگذاری مصرف متظاهرانه بر مؤلفه‌های توسعه‌مدار و  اثرپذیری کنش اقتصادی مصرف از عوامل غیر اقتصادی را نشان داد. مصرف متظاهرانه و رواج آن در تمامی طبقات اجتماعی، مسأله‌ای است که علیرغم ماهیتِ اقتصادی آن، توسط فرهنگ جامعه، هدایت می‌شود. بنابراین، عمده‌ترین راهکارهای توسعه‌مدار، باید از روزنه اصلاحات فرهنگی، عبور کنند.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Demonstrative Consumption and Developmental Components: The Analysis of the Effect of Demonstrative Consumption on Development-Oriented Components Among Citizens With Higher Education Aged 20 To 65 in Zanjan

نویسندگان [English]

  • Fatemeh Bayat 1
  • Shapour Behyan 2
  • asghar mohammadi 3
1 PhD Student in Sociology, Dehaghan Branch, Islamic Azad University, Dehaghan, Iran
2 Associate Professor, Department of Sociology, Theoretical and Cultural Orientation, Islamic Azad University, Mobarakeh Branch, Mobarakeh, Iran
3 Assistant Professor, Department of Sociology, Department of Social Issues, Iran, Islamic Azad University, Dehaghan Branch, Dehaghan, Iran
چکیده [English]

Introduction: The aim of this study was to analyze the effect of demonstrative consumption on the components of sustainable development. Method: In a survey study in the year 2020, 502 citizens with higher education 20 to 60 years in Zanjan from the statistical population of 463865 people multi-stage clusters were selected by sampling they were interviewed using a questionnaire (Cronbach's alpha> 0.80) by self-administered method. Data in SPSS and PLS statistical software at the significance level, P <0.05 and with an error of 0.95 was analyzed. Results: According to the descriptive results, demonstration consumption is moderately upward and the status of development-oriented components is at a high level. Analytical results showed a strong and inverse correlation between demonstrative consumption and developmental components (P <0.05) and showed the correlation of all three dimensions of demonstrative consumption (prestige, demonstrative and class consumption) with all three dimensions of sustainable development components (awareness, attitude and development-oriented behavior). Regression analysis explained part of the variance of developmental components in society by demonstrative consumption dimensions (R2 = 0.403). Findings showed an inverse correlation between socio-economic class with demonstrative consumption and its dimensions (P <0.05) but did not show with developmental components (P <0.05). The measurement model and the structural model confirm the effects of the model variables. Conclusion: The results of the study show the effect of demonstrative consumption on developmental components (inference of the first hypothesis) and showed the effectiveness of the economic action of consumption from non-economic factors (inference from the second hypothesis). Demonstrative consumption and its prevalence in all social classes, it is an issue that, despite its economic nature, is influenced by the culture of the society. Therefore, the most important development strategies must go through cultural reforms.
 

کلیدواژه‌ها [English]

  • Developmental Components
  • Demonstrative Consumption
  • Socio-Economic Status