تجزیه و تحلیل رابطه محافظه‏ کاری و اصول‏گرایی در ایران

نوع مقاله: مقاله پژوهشی

نویسندگان

1 دانشیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

2 استادیار گروه علوم سیاسی دانشگاه اصفهان

چکیده

سؤال اصلی مقاله‏ی فرارو این است که چه نسبتی میان محافظه‏کاری و اصول‏گرایی در ایران معاصر وجود دارد؟ مقالهبا استفاده از تحلیل ثانویه داده‏های "پیمایش جهانی ارزش­ها"(WVS) به‏دست آمده در موج پنجم، این نسبت را در قالب 4 فرضیه آزمون نموده است. در این آزمون ابتدا محافظه‏کاری به سه بعد فرهنگی، اقتصادی و روانشناختی دسته‏بندی شد و سپس ارتباط آن با اصول‏گرایی بررسی گردید. بر اساس یافته‏های مقاله اولاً میان بعد فرهنگی محافظهکاری یا همان سنت‏گرایی و اصول‏گرایی در ایران رابطه‏ی مثبت و معنادار دیده شد؛ ثانیاً دو شاخص محافظه­کاری روانشناختی یعنی مقرراتی بودن و نیاز به امنیت بر روی گرایش به اصول‏گرایی تقریباً فاقد تأثیر بودند؛ ثالثاً محافظه‏کاری اقتصادی یا تمایل به نابرابری اقتصادی با اصول‏گرایی تقریباً رابطه‏ی معکوس و پایینی داشت؛ به‏گونه‏ای که این بعد از محافظه‏کاری به میزان محدودی حتی باعث گرایش بیشتر به اصلاح‏طلبی و نه اصول‏گرایی دیده شد. نهایتاً و بر اساس این یافته‏ها می‏توان گفت محافظه‏کاری در ایران به جای آنکه به شکل علی‏الحده نگرش سیاسی اصول‏گرایان محسوب شود، برعکس ابعاد و اجزای متجزای آن در میان حامیان دو طیف سیاسی اصول‏گرا و اصلاح‏طلب متفرق و پراکنده است. بالتبع همین پراکندگی و تفرق باعث می‏شود تا محافظه‏کاری در ایران نتواند در هیأت یک ایدئولوژی منسجم، منبسط، یک دست و فراگیر ظاهر شود. به این معنا حداقل از حیث مبانی اجتماعی، محافظه‏کاری ایرانی قادر نیست مبانی تأسیس یک حزب سیاسی محافظه‏کار قوی را فراهم سازد.

کلیدواژه‌ها


عنوان مقاله [English]

Conservatism and Principlism in Contemporary Iran

نویسندگان [English]

  • abbas hatami 1
  • mahmoudreza rahbarghazi 2
چکیده [English]

In this paper, we seek to survey the relationship between principlism and conservatism in contemporary Iran. We use four hypotheses to demonstrate this relationship. In doing so, we classified conservatism into three dimensions, namely, economic, cultural and psychological conservatism and then survey its relationship with principlism. Our method research is a secondary analysis of data stemming from the fifth waves of the World Value Survey (WVS). Firstly, our analysis shows a significant positive correlation between the cultural dimension of conservatism or traditionalism and fundamentalism. Secondly, there is almost no relationship between two indices of psychological conservatism, namely, rule-following and need for security with the tendency to principlism. On the other hand, there is a significant negative and low correlation between economic conservatism and tendency to principlism so that even cause a small increase toward reformist. Thirdly, and regard to these findings, conservatism rather than shape only the political attitude of principlist, its separate elements disperse between principlist and reformist in Iran. Fourthly, this dispersion has led to conservatism fails to work in coherent, uniform and complex ideology and shape a conservative party in contemporary Iran.

کلیدواژه‌ها [English]

  • Economic Conservatism
  • Cultural Conservatism
  • Psychological Conservatism
  • Principlism
آذر، عادل؛ غلام­زاده، رسول و قنواتی، مهدی (1391). مدل­سازی مسیری ـ ساختاری در مدیریت: کاربرد نرم­افزار اسمارت پی ال اس، تهران: نگاه دانش.##

آبراهایمان، یرواند (1389). تاریخ ایران مدرن، ترجمه‏ی محمد ابراهیم فتاحی، تهران: نشر نی. ##

ازغندی، علیرضا (1391). درآمدی بر جامعه­شناسی سیاسی ایران، تهران: نشر قومس. ##

اکلشال، رابرت (1375). محافظه­کاری، در مقدمه­ای بر ایدئولوژی­های سیاسی، ویراسته‏ی رابرت اکلشال و دیگران، ترجمه‏ی محمد قائد، تهران: نشر مرکز. ##

برزین، سعید (1377). جناح­بندی­های سیاسی در ایران، تهران: نشر مرکز. ##

برک، ادموند (1393). تأملاتی بر انقلاب در فرانسه، ترجمه‏ی سهیل صفاری، تهران: نگاه معاصر. ##

بشیریه، حسین (1384). لیبرالیسم و محافظه­کاری، تهران: نشر نی. ##

حاتمی، عباس و امامی، الهه (1392). "تأثیر شکاف جنسیتی بر رفتار انتخاراتی زنان در شهر اصفهان"، فصلنامه‏ی زن در توسعه و سیاست، دوره‏ی 11، شماره‏ی 1. ##

تاجیک، محمدرضا و رهوار منفرد، کریم (1383). احزاب، تشکل­ها و جناح­های سیاسی ایران امروز، تهران: نشر سیاست. ##

تنسی، استیون. دی (1392). مبانی سیاست، ترجمه‏ی جعفر محسنی، تهران: نشر ققنوس. ##

داوری، علی و رضازاده، آرش (1392). مدل­سازی معادلات ساختاری با نرم­افزار پی ال اس. تهران: جهاد دانشگاهی. ##

شادلو، عباس(1387). اطلاعاتی درباره‏ی احزاب و جناح­های سیاسی ایران امروز، تهران، نشر وزرا. ##

کلارک، باری (1394). اقتصاد سیاسی تطبیقی، ترجمه‏ی عباس حاتمی، تهران: انتشارات کویر. ##

وینسنت، اندرو (1392). ایدئولوژی­های مدرن سیاسی، ترجمه‏ی مرتضی ثاقب­فر، تهران: نشر ققنوس. ##

 

Aspelund, A. & et.al (2013). “Political Conservatism and Left–Right Orientation in 28 Eastern and Western European Countries”, Political sphycology Vol. 34, Issue 3, pp 409-417. ##

Cecil, H. (1912). Conservatism, London: Williams and Norgate press. ##

Colgan, J. (2013). Petro-Aggression: When oil Cause War, Cambridge: Cambridge University Press. ##

Collier, D & et.al (2006). “Essentially contested concepts: Debates and applications”, Journal of Political Ideologies, 11(3), P. 211-246##

Dorey, P. (2011). Conservative Third Way, in Reflection on Conservatism, edited by D. Ozel, Cambridge: Cambridge University Press. ##

Friedman, M. (1962). Capitalism and Freedom, Chicago: Chicago University press. ##

Gallie, W. B. (1956). “Essentially contested concepts”, Proceedings of the Aristotelian Society, 56, pp. 167–198, Macmillan press. ##

Gallie, W. B. (1956). “Essentially Contested Concept”, Proceedings of Aristotelian Society, Vol. 56, pp; 167-198. ##

Gheissari, A. & Nasr, S.V.R. (2006). Democracy in Iran, Oxford: Oxford University Press. ##

Hickson, K. (2005). Inequality in The political Thought of the conservatism party since 1945, edited by K. Hickson, London: Palgrave press. ##

Huntington, S. P. (1957). Conservatism as an Ideology, the American Political Science Review, V.51.N2. P. 454-473. ##

Jost, T. J. & et.al (2003). “Political Conservatism as Motivated Social Cognition”, Psychological Bulletin, Vol. 129, N. 3. pp. 339-375. ##

Jost, J.T & et.al (2009). “Political ideology”, Annu, Rev, Psychol, N. 60, PP. 307-337. ##

Kesselman, M. & William, J.K. (2013). Introduction to Comparative Politics Boston: Wadsworth. ##

Kirk, R. (1953). Conservative mind, Chicago: Henry. Regnery Company. ##

Kish, G. B. (1973). Stimulus-Seeking and Conservatism, in the psychology of Conservatism, edited by G.D.Wilson, London: Academic press##.

Kroh, M. (2007). “Measuring Left- Right Political Orientations”, Public Openion Quarterly.Vol.71, N. 2. ##

Kuhn, M. (2014). Enabling the Iranian Gas Export Option, Wiesbaden: Springer. ##

Lakoff, G. (2002). Moral Politics: How liberals and Conservatives Think, Chicago: Chicago University. ##

McCrae, R. (1996). “Social Consequences of Experiential openness”, Psychological Bulletin, 120, PP. 323-337. ##

Mclean, I. & Mcmillan, A. (2003). Oxford politics, Oxford: Oxford University Press. ##

Moslem, M. (2002). Factional Politics in Post Khomeini Iran, New York: Syracuse University Press. ##

Nagy, L. (2011). The importance of Inequality in Conservative Thought, in Reflection on Conservatism, edited by Ozel, Cambridge: Cambridge University Press##

Ne’ilson, W. A. (1985). Webster’s Neilson, 198s New International Dictionary of the English Language, New York: Merriam. ##

Oakshott, M. (1962). reationalism in Politics, London: Methuen & Co Ltd. ##

Press.Muller, J. (1997). Conservatism: An Anthology of Social and Political Thought, Princeton: Princeton University Press. ##

Rakel, E. P. (2008). The Iranian Political elite, state and Society, PhD thesis, Faculty of Social and Behavioural Sciences, Amsterdam Institute for Social Science Research. ##

Sullivan, N. (1976). Conservatism, London: J.M.Dent Press. ##

Thorisdottir & et.al, (2007). “Psycological Needs and Values Underlyning Left–Right Political Orientation”, Public Openion Quarterly, Vol.71, N. 2, pp. 175-203. ##